Hoe kies je planten?

Als je gaat vergroenen, moet je vroeg of laat nadenken over de beplanting. Dat is nog best wel een dingetje, want de keus is enorm. Daarom is het prettig om vooraf na te denken over wat je wilt bereiken met je planten. Kies je ze vooral voor het oog, of wil je liever dat ze een bijdrage leveren aan de biodiversiteit? Zoek je iets dat schaduw kan bieden in je tuin, of iets dat genoeg heeft aan een piepklein stukje grond? Houd ook rekening met de omstandigheden van je tuin of balkon, selecteer jouw planten op de hoeveelheid zonlicht en vocht die ze nodig hebben, de soort bodem en de mate van onderhoud. Kijk pas daarna naar de uiterlijke kenmerken zoals kleur en vorm; dat scheelt je een hoop frustratie als tuinierder.

Om de keuze wat te vergemakkelijken, gaan we in op vier onderwerpen waar vaak vragen over komen, namelijk onderhoudsarme beplanting, inheemse planten, verkooppunten van planten van goede kwaliteit en mooie keuzehulpen.

Onderhoud

Sommige planten en bomen vragen meer en specifieker onderhoud dan andere soorten. Kies het soort beplanting dat het beste past bij jouw tijd, kennis en vaardigheden. Zodat je zeker weet dat je de planten ook in de komende jaren goed kunt blijven onderhouden. Bedenk daarbij dat snelgroeiende planten fijn zijn voor een gevulde tuin, maar dat zij ook altijd meer onderhoud nodig hebben. Je zult ze vaker moeten snoeien of uitdunnen.

Heb je weinig tijd, kies dan liever langzaam groeiende planten. Neem ook geen planten waarvan je uitgebloeide bloemen moet verwijderen om ze mooi te houden, zoals rozen en dahlia’s, want dan blijf je bezig. Winterharde planten zijn dan weer een goede keus, want zij overleven de kou. Voorbeelden van soorten waar je weinig omkijken naar hebt, zijn geraniums, siergrassen, herfstasters en aardbeien. Dat zijn ware overlevers. En natuurlijk verwilderingsbollen, want die komen elk jaar vanzelf weer terug.

Wil je sterke planten die zonder veel zorg groeien? Wacht dan gewoon eens rustig af wat vanzelf opkomt. Deze planten zijn zeker goed aangepast aan de omstandigheden in jouw tuin en jouw zorg hebben ze niet nodig.

Goed voor de biodiversiteit

Kies bij voorkeur inheemse planten, bomen en stuiken. Daar zijn meerdere redenen voor:

• Je kunt er veel mee voor betekenen voor de biodiversiteit. Deze planten zijn eeuwenlang samen met allerlei inheemse insecten geëvolueerd; daardoor blieven zij weinig ander dan die specifieke plant. Dat maakt ze ervan afhankelijk voor hun voedsel en voorplanting.
• Ze hebben de juiste bloeiperiode die samenvalt met de behoefte aan voedsel van de insecten. De meeste cultivars bieden sowieso weinig nectar en stuifmeel, want zij zijn vooral gekweekt richting andere eigenschappen, zoals bijvoorbeeld kleur.
• Inheemse planten zijn beter aangepast aan het Nederlandse klimaat. Daardoor hebben ze veel minder zorg nodig dan de exotische planten die nu merendeels in de tuinen staan.
• Veel inheemse soorten groeien het liefst op een voedingsarme bodem en behoeven daarom geen extra voeding, in tegenstelling tot veel cultivars die wel behoefte hebben aan overvloedige voeding. Kiezen voor inheems, scheelt jou veel werk en onkosten.
• Ze kunnen wel wat aandacht gebruiken! Veel inheemse soorten worden beetje bij beetje verdrongen, terwijl ze het waard zijn dus jij kunt hen weer meer leefruimte bieden.

Wil je echt inheemse soorten, maak dan gebruik van de volgende tips. De naamgeving van soorten en hun gekweekte varianten is namelijk best verwarrend en voordat je het weet, koop je alsnog een exoot of cultivar. Check daarom de Latijnse naam van de door jou gewenste planten. Als deze op https://www.floravannederland.nl/ staan, zijn ze inheems. Is dat niet het geval, dan is het een cultivar of een exoot. Staat er een extra naam achter tussen aanhalingstekens? Dan is het altijd een cultivar.

100% Gifvrij

De gemeente Amsterdam heeft sinds januari 2026 het beleid om alleen nog maar 100% biologische planten te bestellen (meer info klik hier). Hiermee wordt de natuur in Amsterdam een stuk gezonder en worden kwekers gestimuleerd om meer gifvrije planten te kweken.

Jij kunt hier ook aan meehelpen. Koop zoveel mogelijk je plantjes, bloemen, struiken en bomen met een EU-biologisch keurmerk (groen blaadje) of SKAL op het label. Deze planten zijn gekweekt zonder chemische bestrijdingmiddelen. Laat je niet door de groene marketing in de luren leggen: termen als ‘bee friendly’ bijvoorbeeld betekenen niets.

Hieronder lees je waar je deze in en om Amsterdam kunt krijgen.

Waar haal je goede planten en aarde?

Let verder op hoe de planten, bloemen, struiken en bomen gekweekt zijn en waar ze vandaan komen. Bij veel tuincentra wordt gif gebruikt bij het opkweken (zie dit nieuwsbericht) of de planten komen uit een kas of ver buitenland. Dat wil je natuurlijk allemaal niet. Gebruik daarom alleen biologische of gifvrije beplanting.

Tegenwoordig zijn er steeds meer plekken waar je inheemse en/of biologische planten kunt krijgen. Een goede, goedkope optie is het gebruiken van stekjes of plantmateriaal van andere tuinders. Je kunt het overgrote deel van vaste planten namelijk gemakkelijk vermeerderen door ze te scheuren. Hoe je dat doet, lees je hier. Vraag het na bij tuinparken en bewonersinitiatieven of ga langs bij stekjesmarkten zoals Farmsterdammers. Ook Struikroven is zo’n mooie optie, zij redden planten van de sloop bij renovaties. Houd daarvoor hun agenda in de gaten.

Goede kwekers in of rond Amsterdam vind je in onze uitgebreide lijst van kwekers.

Wil je alle adressen van biologische kwekers in Nederland? Kijk dan op de website van Biotuinwijzer. Daar vind je nog veel meer over natuurlijk en biologisch tuinieren.

Hulp bij het kiezen

Er zijn websites die de keus wat gemakkelijker proberen te maken. Een beknopt overzicht met allerlei insectvriendelijke soorten vind je op ons plantenoverzicht. Je kunt filteren op zonlicht, bloemkleur, bloeiperiode en bodemvocht. Leuk is dat je meteen ziet hoe de bloemen er uit zien.

Wil je meer keuze hebben? Appelterm biedt een zeer uitgebreid overzicht met bijna 7.000 soorten. Dit zijn wel voornamelijk cultivars en het is niet duidelijk welke planten inheems zijn. De Tuinbranche maakte lijsten met makkelijke planten per type tuin: voor een droge tuin, voor een natte tuin, een tuin in de schaduw of in de zon. De meeste van de gebruikte planten zijn niet-inheems, maar bieden insecten wel nectar en stuifmeel.