In Nederland leven ongeveer 360 verschillende soorten bijen. Iedereen kent de honingbij die in een volk leeft en door imkers worden gehouden in een bijenkast. Maar wist je dat het merendeel van de wilde bijen, ongeveer 350 soorten, solitair leven en geen honing maken? Langs het natuureducatiepad op de Koeienweide in het Vondelpark hangen sinds dit voorjaar twee verschillende bijen observatiehotels. Bezoekers, waaronder kinderen die met hun schoolgroep een rondleiding krijgen, kunnen de verschillende levensfases van een wilde bij van dichtbij bekijken.

Bijen observatiehotel

De meeste wilde bijen leven in de grond. Sommige bijen waaronder de metselbij, nestelen in een holle plantenstengel of in een gang in dood hout. Een bijenhotel bootst dit na. Normaal onzichtbaar voor de mens maar met een bijen observatiehotel kan je dit bijzondere leven wel van dichtbij zien.

Hoe werkt dat dan

In het voorjaar ontwaken metselbijen en ze gaan dan meteen op zoek naar nectar (voedsel) en een geschikte nestplaats. In onze bijen observatiehotels zijn meerdere gangen in hout uitgehold ofwel er zijn plastic buisjes geplaatst die een houten gang nabootsen. Een vrouwelijke metselbij kan, afhankelijk van de diepte van een gang, wel 10 eitjes achter elkaar in een gang leggen. Een metselbij leeft trouwens maar rond de 6 weken.

Foto bovenaan: April: de bijen observatiehotels worden opgehangen op de Koeienweide, omgeven door inheemse beplanting vol nectar en stuifmeel het voedsel voor de bij en haar kroost.

Fase 1

De metselbij bouwt (metselt) aan het eind van een gang een kamertje van leem/klei/modder, legt er een eitje in op een laagje stuifmeel voor de toekomstige bij en sluit de kamer af met een tussenschot. Dit herhaalt ze tot de gang helemaal gevuld is. De laatste paar cm van de gang laat zij leeg om te voorkomen dat bijvoorbeeld een specht de gang opent om de eitjes op te eten. De ingang wordt ten slotte dichtgemetseld.

Foto’s mei: de bijen werken hard om de kamertjes te metselen en te vullen met een eitje en voedsel

Fase 2

De eitjes komen uit. De larve eet het stuifmeel op, en spint een cocon om zich heen. Binnen de cocon vindt een metamorfose plaats van larve (made) naar bij.

Foto juni: de eitjes zijn uitgekomen, de witte larven zijn duidelijk te zien.

Fase 3

In de zomer komt er een volwassen metselbij uit de cocon. De bijen gaan slapen tot het volgende voorjaar. Hierna komen de bijen een voor een uit de nestgang tevoorschijn waarna bovenstaande fases zich herhalen.

Nog een leuk weetje: in de zomer kan je ook een bladsnijderbij tegenkomen die precies hetzelfde doet maar die metselt de kamertjes niet dicht met leem maar behangt de kamertjes met uitgesneden stukjes van bladeren.

Foto augustus: geen larf meer te zien. De meeste cocons zijn uitgekomen dus nu wachten tot volgend voorjaar